Để trở thành một bác sĩ giỏi lâm làng và tay nghề tốt luôn là một mục tiêu của mọi sinh viên Y khoa. Vậy cần củng cố những kỹ năng và kiến thức nào để có thể giỏi lâm sàng?

Giỏi lâm sàng để trở thành một bác sĩ tay nghề tốt là niềm mơ ước của tất cả sinh viên y khoa. Khắc phục 07 điều sau sẽ giúp bạn giỏi lâm sàng hơn.

Là một sinh viên Y khoa bạn cần phải xây dựng một kế hoạch cụ thể

Đối với sinh viên ngành điều dưỡng, dược,y khoa… không nên “ôm đồm” học quá nhiều thứ trong thời gian ngắn. Hãy luôn bám sát mục tiêu của từng trại bệnh. Y3 tập trung vào kỹ năng hỏi bệnh, thăm khám bệnh đúng cách và đưa ra được chẩn đoán ( gồm chẩn đoán lâm sàng, và các chẩn đoán phân biệt nếu có). Y4 ngoài biện luận được các triệu chứng, tập hợp được thành những hội chứng lâm sàng, có được chẩn đoán và chẩn đoán phân biệt tốt thì cần phải đề xuất được một số xét nghiệm lâm sàng phù hợp với các chẩn đoán của mình đặt ra. Đối với Y5-Y6 thì thêm phần mục tiêu và nguyên tắc điều trị.

Kế hoạch cụ thể được đề ra ngay khi bắt đầu đi lâm sàng. Một cách có thể giúp các bạn theo dõi lộ trình thực tập của mình đạt được những mục tiêu gì là tập trung vào 1 loại bệnh cho 1-2 ngày đi thực tập lâm sàng. Khi đã hoàn thành được danh sách các mục tiêu được đề ra thì mới đạt yêu cầu.

Tích lũy kiến thức từ việc  đọc sách

Không thể đi khám bệnh với cái đầu trống rỗng được. Không đọc sách trước ở nhà làm năng suất thực tập lâm sàng giảm đi rất nhiều.

Cách đọc chuẩn bị cho đi lâm sàng:

• Đọc sơ lược về giải phẫu học định khu
• Nắm vững các sơ đồ chính liên quan đến sinh lý bệnh
• Xem lại triệu chứng học thường xuất hiện của trại bệnh đó
• Xem kỹ triệu chứng học, bệnh học và điều trị (nếu là Y5 hoặc Y6)
• Đọc bài tham khảo (nếu có).

Xây dựng thói quen đi lâm sàng sớm

Các bạn nên có thói quen đi lâm sàng sớm. Thông thường khoa phòng sẽ bắt đầu giao ban lúc 7 hoặc 7h15′ sáng, thời gian giao ban các bác sĩ thường đã khám xong bệnh. Đối với bệnh nhân thì sau khi đã được bác sĩ điều trị khám xong thì kể như chấm dứt mọi thứ. Thời gian còn lại trong ngày của họ chỉ để được thay băng, chích thuốc và “bị” hỏi bệnh. Các bạn nào đã bị nhập viện 1 lần thì biết cảm giác của các bệnh nhân ngày ngày được hết tốp này tốp kia hỏi bệnh. Cảm giác ấy hẳn là không tốt tí nào.

Nếu khoa không cho phép các bạn hỏi thăm bệnh nhân khi chưa có người hướng dẫn thì hãy đi sớm chuẩn bị hồ sơ bệnh án, xem lại diễn biến lâm sàng, các xét nghiệm lâm sàng đến thời điểm hiện tại và tổng hợp lại trong cuốn sổ tay nhỏ của bạn. Lúc các bác sĩ đi buồng khám kịp thời thông báo các dữ liệu ấy cho họ. Nghĩa là bạn đã giúp được họ và bệnh nhân rồi đấy. Từ đó thì việc học của bạn cũng dễ dàng hơn.

Việc đi sớm đôi khi cũng có lợi vì có những film Xquang, bệnh án hay…thường được gom đi giao ban, hội chẩn. Đến trễ bạn sẽ không được tiếp cận với những hồ sơ đó.

Trực tiếp tham gia vào điều trị

Không tham gia vào điều trị, mất đi một phần ý nghĩa của học lâm sàng. Vậy tham gia bằng cách nào? Như đã đề cập ở trên các bạn có thể tham gia cùng các anh chị bằng cách chuẩn bị hồ sơ bệnh án, các xét nghiệm, làm bệnh án và sao thuốc, ghi sẵn các xét nghiệm cần thiết…

Tâm lý người bệnh là quan tâm đến bệnh tình của mình. Nếu họ thấy bạn thực sự giúp đỡ các bác sĩ điều trị, thì họ cũng sẽ ghi nhận đóng góp của bạn trong việc giúp họ mau khỏe. Đây là một hình thức giao tiếp gián tiếp hữu hiệu thông qua vai trò điều trị.

Tuy nhiên, bạn phải nhớ điều này. Tuyệt đối với trình độ người đi học, bạn không được giải thích bất cứ điều gì về cách điều trị bệnh, các biến chứng và tuyệt đại cấm kị là giá cả phẫu thuật. Vì tình hình kiện cáo hiện nay khá phức tạp, nhiều khi bạn giải thích sai hướng, hoặc chưa lường hết các biến chứng hoặc diễn biến bệnh.

Trực thêm

Trực thêm là trực kèm theo hoặc tham gia vào một tua trực nào đó ngoài lịch phân công trực của bộ môn. Bạn có thể tham gia vào bất cứ khoa nào bạn muốn miễn là được chấp nhận. Tránh hiện tượng tự đi và tự về, không ai biết trong tua trực bạn là ai, vai trò gì.

Các bạn hãy tranh thủ thời gian để trực thêm. Tuy nhiên để buổi trực thực sự hiệu quả và đảm bảo bạn học được nhiều thì bạn phải tỏ ra siêng năng, đúng giờ và có đọc sách.

Xây dựng và hoàn thành bệnh án

Bác sĩ giảng viên cao đẳng điều dưỡng cho biết mỗi bệnh theo mục tiêu nên có một bệnh án mẫu nếu có thời gian. Nếu không đủ thời gian thì cả nhóm nên hoàn thành các bệnh án và tìm được người để trình bệnh án.

Thông qua làm bệnh án bạn học được rất nhiều điều. Và cũng không giải thích gì nhiều. Làm bệnh án là một khâu vô cùng quan trọng trong thực tập lâm sàng. Các bạn hãy siêng năng làm bệnh án và trình bệnh án

Thành thục kỹ năng giao tiếp tốt

Tất cả những hoạch định, toan tính và mong muốn của các bạn sẽ tốt nêu các bạn có những nụ cười đúng chỗ, những câu nói xã giao chân tình và kỹ năng giao tiếp được đào tạo tốt. Những bạn có năng khiếu giao tiếp thường đi lâm sàng dễ dàng hơn nhiều so với các bạn khác.

Đối với những lần ít ỏi được đứng trước người bệnh thăm bệnh, hãy chỉnh chu các câu hỏi, lễ phép và chuyên nghiệp. Đối với các anh chị lớn không nên tỏ thái độ bất cần và tự cao. Đối với thầy cô hãy đúng giờ và thưa gởi.
ST